Dalí Atomicus: Een surrealistische foto met Dalí en vliegende katten

Salvador Dalí is een van de meest bekende kunstenaars van de 20ste eeuw. Je kent hem waarschijnlijk wel van de surrealistische schilderijen met de smeltende klokken en de olifanten met spillenbenen. Ook Dalí zelf met zijn expressieve gezichtsuitdrukkingen en indrukwekkende snor zit zo in je hoofd. Bij deze foto: Dalí Atomicus is Dalí echter niet de kunstenaar, maar het model.

Salvador Dalí

Salvador Dalí | Bron: Carl van Vechten – Wikipedia

Dalí Atomicus?

Ja de titel verwijst natuurlijk naar Dalí de kunstenaar die hier model staat. Atomicus is een verwijzing naar het werk van Dalí dat op de ezel staat. Dit werk heet Leda Atomica. Een surrealistisch portret van de mythologische Leda en de god Zeus als zwaan.

Leda Atomica

Leda Atomica | Bron: Salvador Dalí – Wikipedia

Deze foto is gemaakt door de in (het huidige) Letland geboren, Amerikaanse fotograaf Philippe Halsman. In de jaren ’40 werkten Halsman en Dalí samen voor verschillende foto’s. Ook heeft Halsman nog veel meer beroemdheden op de foto vastgelegd.

Zelfportret Philippe Halsman

Zelfportret Philippe Halsman | Bron: Philippe Halsman – Wikipedia

Wat bijzonder is aan deze (onderstaande) foto is dat hij in 1948 is gemaakt. Alles op deze foto is dus zonder Photoshop in beeld gebracht, want dat bestond toen immers nog niet.

Dalí Atomicus on-geretoucheerde foto

Dalí Atomicus on-geretoucheerde foto | Bron: Philippe Halsman – Wikipedia

Hoe kan dat?

Dat er geen Photoshop gebruikt is, wil niet zeggen dat er geen andere trucjes gebruikt zijn. Om alle meubels ‘zwevend’ te krijgen zijn deze opgehangen. Bij de on-geretoucheerde foto zijn nog dunne draadjes te zien. De stoel aan de linkerkant wordt door Yvonne, de vrouw van de fotograaf vastgehouden. Ook dit is nog te zien op de on-geretoucheerde foto. Ook staat er geen werk op de schildersezel, waar Dalí zogenaamd zwevend op aan het schilderen is.

Niet alleen de meubels zweven, ook Dalí, drie katten en de inhoud van een emmer water lijken in de lucht te zweven. Dit is wat lastiger om te laten zweven. Katten ga je natuurlijk niet met een touwtje ophangen en water kun je al helemaal niet ophangen.

Maar hoe kregen ze dan het zwevende effect?

Om het water en de katten te laten zweven werden ze door de assistenten in het beeld gegooid. Om alles op de goede plek te krijgen had de fotograaf een systeem. Hij telde tot vier.

Bij één hield zijn vrouw de stoel omhoog. Bij twee gingen zijn assistenten in de houding staan met de emmers water en de katten. Bij drie werden de katten van de rechterkant en het water van de linkerkant in het beeld gegooid door assistenten van de fotograaf. Op vier sprong Dalí omhoog en vlak daarna drukte de fotograaf af.

Dalí Atomicus

Natuurlijk zorgde dit niet in één keer voor het perfecte plaatje. In totaal moest dit proces wel 28 keer herhaald worden. Het water en de katten waren steeds niet op de goede plek. Dan werd Dali weer nat gegooid en dan zat er weer een kat voor zijn hoofd op het beeld. Tussendoor moest natuurlijk steeds het water van de vloer gedweild worden en moesten de katten gekalmeerd worden. Het duurde uiteindelijk zes uur (!) om het perfecte beeld te krijgen.

Aan het einde van de dag was iedereen moe, vies en nat. Behalve de katten, als je Halsman mag geloven waren die nog als nieuw. Het is dus heel veel werk om zo’n luchtige foto te krijgen. (KC)

Meer Froots